Kwestie związane z ubezpieczeniem OC reguluje ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Zgodnie z tą ustawą każdy właściciel pojazdu ma obowiązek wykupić OC i zadbać o to, aby było ciągłe. Ale to nie wszystko. Co kierowcy powinni wiedzieć o OC i na co zwracać uwagę przy wyborze konkretnej polisy?
Polisa OC, czyli ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej pojazdu, to ubezpieczenie, które chroni przed finansowymi konsekwencjami szkód powstałych w wyniku kolizji lub wypadków drogowych. Co ważne, dotyczy nie tylko szkód materialnych, lecz także osobowych. Co to znaczy? Jeśli kierowca poruszając się ubezpieczonym samochodem spowoduje wypadek, z jego ubezpieczenia OC zostanie wypłacona rekompensata konieczna na pokrycie napraw pojazdu oraz np. kosztów leczenia i rehabilitacji poszkodowanego.
Zgodnie z polskim prawem wykupienie polisy OC jest obowiązkowe dla wszystkich pojazdów zarejestrowanych w kraju. Właściciel samochodu osobowego, motocykla, skutera czy quada może samodzielnie wybrać firmę ubezpieczeniową i podpisać z nią umowę. Czym powinien się kierować? Wyłącznie ceną, ponieważ zakres ochrony będzie taki sam we wszystkich towarzystwach.
Odmowa sprzedaży polisy OC
A czy ubezpieczyciel ma prawo odmówić sprzedaży polisy OC? Jeśli w ramach prowadzonej działalności ubezpieczeniowej zawiera takie umowy ubezpieczenia, ma obowiązek sprzedać polisę każdemu właścicielowi pojazdu, który będzie zainteresowany jej zakupem. Towarzystwo ubezpieczeniowe nie może odmówić, jeśli np. kierowca był sprawcą kilku wypadków lub kolizji, ale może zaproponować tak wysoką cenę OC, żeby skutecznie zniechęcić potencjalnego klienta.
Zakup polisy z datą wsteczną
Wielu kierowców zastanawia się, czy da się wykupić polisę OC z datą wsteczną. Takie pytania zadają przede wszystkim ci, którzy wiedzą, że spóźnili się o kilka dni z podpisaniem nowej umowy ubezpieczeniowej i obawiają się kar z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.
Zgodnie z przepisami umowa ubezpieczenia obowiązkowego nie może obejmować ubezpieczeniem okresu poprzedzającego zawarcie tej umowy. Gdyby ustawa dopuszczała taką możliwość, kierowcy zwlekaliby z wykupem polisy do momentu np. spowodowania stłuczki, co prowadziłoby do nadużyć. Żadne towarzystwo nie zawrze zatem umowy z datą wsteczną.
Wypłata pieniędzy z OC
A jak wygląda sprawa wypłaty odszkodowania z OC? Przepisy regulują termin wypłaty odszkodowania – określają, że pieniądze powinny zostać przekazane w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie.
Jeśli jednak istnieją wątpliwości co do okoliczności zdarzenia, odszkodowanie musi zostać wypłacone do 14 dni od chwili ich ustalenia, ale nie dłużej niż w ciągu 90 dni od momentu powiadomienia towarzystwa o szkodzie.
Uwaga – jeżeli sprawa trafi do sądu, rekompensata zostanie wypłacona po ogłoszeniu wyroku.
Co ważne, te zasady obowiązują bez względu na to, czy kierowca, który spowodował wypadek lub kolizję był trzeźwy, czy w stanie po użyciu alkoholu albo innych substancji/środków. W sytuacji, gdy prowadził np. pod wpływem alkoholu, odszkodowanie zostanie wypłacone zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami, ale ubezpieczyciel może zastosować tak zwany regres ubezpieczeniowy, to znaczy domagać się od kierowcy zwrotu pieniędzy, które przekazał poszkodowanym.
Odszkodowanie a współwinność
Jeszcze inaczej będzie wtedy, gdy strony zdarzenia są współwinne. Wówczas towarzystwo ubezpieczeniowe może wezwać osobę poszkodowaną uznaną za współwinną do zwrotu odszkodowania albo zaproponować jej rekompensatę częściową – pomniejszoną o procent równy udziałowi w szkodzie pokrzywdzonego.
Wyłączenie odpowiedzialności w OC
Kiedy polisa OC nie pokryje szkód? Wtedy, gdy będą to szkody rzeczowe wyrządzone przez kierującego właścicielowi samochodu, szkody w ładunkach, przesyłkach lub bagażach przewożonych za opłatą, polegające na utracie gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, a także na zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska.
Kara za brak OC
Wcześniej wspomnieliśmy, że za brak ciągłości OC grożą kary przyznawane przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG). O jakich karach mowa? Od 1 stycznia 2025 r. za brak OC na samochód osobowy w okresie od 1 do 3 dni trzeba zapłacić 1870 zł, od 4 do 14 dni 4670 zł, zaś powyżej 14 dni – 9330 zł. Dla porównania za przerwę powyżej 14 dni w ubezpieczeniu motocykla trzeba zapłacić 1560 zł, a samochodu ciężarowego – 14 000 zł.