Dawniej posiadanie samochodu uznawano za symbol bogactwa – na auta mogli sobie pozwolić tylko ci najbardziej zamożni. Dziś praktycznie każdy ma samochód – często nawet więcej niż jeden. Jakie obowiązki aktualnie się z tym wiążą? O czym trzeba pamiętać, gdy kupi się pojazd? A o czym np. raz do roku?
Posiadanie samochodu z jednej strony ułatwia codziennie funkcjonowanie i podnosi komfort życia, z drugiej wiąże się z obowiązkami, które trzeba wypełnić, aby nie dostać kary. O jakich obowiązkach mowa? Przede wszystkim o konieczności przestrzegania przepisów, w tym przepisów ruchu drogowego, a także dbania o stan techniczny pojazdu. Ale to nie wszystko.
Na co należy się przygotować po zakupie auta? Do kiedy powinno się wykupić ubezpieczenie? I o czym jeszcze każdy właściciel musi pamiętać raz do roku?
Formalności po zakupie samochodu
Zacznijmy od obowiązków powstających w momencie nabycia pojazdu. Kupujący, bez względu na to, czy nabywa samochód z salonu, czy z drugiej ręki, ma obowiązek zarejestrować go w wydziale komunikacji urzędu miasta albo starostwa powiatowego właściwego dla swojego miejsca zamieszkania.
Co ważne, rejestracja musi zostać dokonana w ciągu 30 dni od podpisania umowy kupna–sprzedaży w przypadku osób fizycznych lub w ciągu 90 dni w przypadku przedsiębiorców, którzy zajmują się obrotem pojazdami.
Aby zarejestrować auto, należy złożyć wypełniony wniosek o rejestrację pojazdu, mieć ze sobą dokument tożsamości, dowód własności, czyli umowę kupna–sprzedaży lub fakturę, dokumenty rejestracyjne, zaświadczenie o przejściu badania technicznego, jeśli nie ma zapisu w dowodzie rejestracyjnym, polisę OC i dowód wpłaty. W 2025 roku za rejestrację pojazdu trzeba zapłacić 160 zł w przypadku samochodów ze standardowymi tablicami rejestracyjnymi, 1080 zł w przypadku samochodów z indywidualnymi tablicami oraz 180 zł w przypadku samochodów zabytkowych.
Jeśli właściciel nie dopełni tego obowiązku w ciągu 30 dni, otrzyma karę w wysokości 500 zł, a jeśli będzie zwlekał powyżej 180 dni – 1000 zł.
Oprócz tego w większości przypadków trzeba pamiętać o zapłacie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2% wartości auta. Podatek obowiązuje w sytuacji, gdy kupuje się pojazd od osoby fizycznej, nie na fakturę. A gdy sprowadza się samochód z innego kraju, dodatkowo należy jeszcze uiścić podatek akcyzowy wynoszący od 3,1 do 18,6% wartości pojazdu.
Ubezpieczenie pojazdu
Oprócz tego każdy właściciel pojazdu musi wykupić polisę OC, czyli obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, które chroni w razie spowodowania kolizji lub wypadku. Jeśli dojdzie do zdarzenia, odszkodowanie zostanie wypłacone poszkodowanemu przez ubezpieczyciela.
Przeważnie polisę OC wykupuje się na 12 miesięcy i po tym czasie trzeba ją przedłużyć na kolejny rok albo poszukać lepszej oferty i wypowiedzieć obecną umowę. Najważniejsze jest jednak, aby ubezpieczenie było ciągłe.
W sytuacji, gdy powstanie przerwa w OC, należy się liczyć z wysokimi karami. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w 2025 roku za okres od 1 do 3 dni bez OC na właścicieli samochodów osobowych nakłada kary w wysokości 1870 zł, za okres od 4 do 14 dni 4670 zł, zaś powyżej 14 dni aż 9330 zł.
Biorąc pod uwagę fakt, że ceny OC zaczynają się od niewiele ponad 100 zł – dla starszych samochodów – naprawdę warto terminowo dokonywać opłat.
Przeglądy techniczne
To jednak nie koniec. Właściciel, jak wspomniano na początku, musi również dbać o stan techniczny auta, w tym regularnie wykonywać badania techniczne i przeglądy okresowe. Przeglądy okresowe należy przeprowadzać zgodnie z zaleceniami producenta, najlepiej w autoryzowanych stacjach obsługi pojazdów, natomiast badania techniczne przeważnie raz do roku na stacjach kontroli pojazdów.
Badania techniczne mają na celu upewnienie się, że samochód nadaje się do dalszej eksploatacji – może zostać dopuszczony do ruchu. Wykonują je uprawnieni diagności, którzy sprawdzają stan aut i wydają lub nie stosowne zaświadczenia.
Co grozi za brak przeglądu w terminie? Mandat od 1500 do nawet 5000 zł. Zaś samo badanie kosztuje dokładnie 98 zł.
Formalności po sprzedaży auta
A czy sprzedaż samochodu również wiąże się z formalnościami, o których trzeba pamiętać? Niestety tak. Sprzedający musi powiadomić wydział komunikacji i ubezpieczyciela o zbyciu auta. Może to zrobić osobiście lub online na stronach wydziałów komunikacji i towarzystw ubezpieczeniowych. Co istotne, ma na to 30 dni od podpisania umowy kupna–sprzedaży.
Jeśli nie zgłosi zbycia pojazdu do urzędu, grozi mu kara w wysokości 250 zł, a jeśli do ubezpieczyciela – może zostać wezwany do zapłaty kolejnej składki ubezpieczeniowej i mieć problemy, gdy nowy właściciel spowoduje kolizję albo wypadek. Lepiej zatem dopełnić wszystkich formalności, szczególnie, że nie wiążą się z opłatami i można je załatwić bez wychodzenia z domu.